Hôm nay tôi kể quý vị nghe một câu chuyện Trung Hoa nhé. […] Quý vị có biết ngày “Tết Thanh Minh” không? (Dạ biết.) Có phải gọi là “Tết Thanh Minh” không? (Dạ phải.) […] Ngày xưa có một vị vua. Trước khi lên ngôi, ông bị đối phương đuổi giết. […] Có lúc họ không đủ ăn, không có chỗ ngủ, v.v. […] Một ngày nọ, họ đói đến mức toàn thân bủn rủn. Mọi người đều nằm lả ở đó, không còn sức để đi lại được nữa. Công tử Trùng Nhĩ cũng nằm đó, gối đầu lên đùi của một vị trung thần, rồi ngủ thiếp đi. […]
Bỗng nhiên Giới Tử Thôi mang đến một bát canh thịt nóng hổi cho ông ăn. Sau khi Công tử Trùng Nhĩ ăn hết bát canh thịt, thì cảm thấy cơ thể khỏe lại và hồi phục sinh lực. Thấy canh ngon, ông hỏi: “Ngươi lấy ở đâu ra loại thịt ngon như vậy?” Giới Tử Thôi chỉ vào chân mình và nói: “Thịt từ chân tôi mà ra. Tôi đã cắt một miếng cho chủ công ăn. Vì tôi nghe nói, bậc hiếu tử khi phụng dưỡng cha mẹ có thể hy sinh thân thể của mình. Còn bậc trung thần, vì lòng trung quân, cũng phải hy sinh thân mình. Hôm nay thấy chủ công đói sắp chết, không có gì để ăn, nên tôi buộc phải cắt một miếng thịt ở chân mình để dâng cho chủ công”. […] Công tử Trùng Nhĩ nghe xong thì vô cùng cảm động, rơi nước mắt. Ông nói với Giới Tử Thôi rằng: “Ân nghĩa này, biết đến bao giờ ta mới có thể báo đáp đây?”
Sau này, khi hoàng tử và các bề tôi đã thành công, họ trở về cố hương, đi thuyền trên sông Hoàng Hà. […] Nhiều người theo Trùng Nhĩ lâu năm đều được phong thưởng: người thì được phong quan, người thì được bổng lộc phú quý, người thì được ban đất đai. Rất nhiều người được phong quan, phong vương, phong vị. Chỉ riêng Giới Tử Thôi là không có gì. Ông từ quan về quê, sống an phận thủ thường. Cuộc sống rất khó khăn vì ông rất nghèo, ông phải sửa giày rách cho người khác để kiếm sống qua ngày, để nuôi mẹ già.
Bên cạnh nhà ông có một người tên là Giải Trương. Giải Trương thấy Giới Tử Thôi có công mà không được ban thưởng, mới cảm thấy bất bình. Vì vậy, có một hôm, khi ông ta ra ngoài, thấy bảng cáo thị của Tấn Văn Công ghi rằng: “Bất kỳ ai có công với vua mà chưa được thưởng, thì hãy mau chóng báo cho triều đình biết”. Thấy tờ cáo thị đó, ông quay về kể lại với Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi chỉ mỉm cười mà không nói gì, cũng chẳng trả lời. Sau khi nghe câu chuyện giữa hai người, mẹ của Giới Tử Thôi cũng nói với Giới Tử Thôi rằng: “Con có công phò tá vua suốt 19 năm ròng rã, cực khổ như vậy, lại còn tự cắt thịt trên chân mình để dâng cho vua ăn. Sao con không đi báo triều đình để được một chút phần thưởng, còn hơn là ở đây chịu khổ và sống cảnh nghèo như vậy?”
Giới Tử Thôi liền nói với mẹ: “Tiên vương Tấn Hiến Công, có chín người con trai. Nhưng trong số đó, chỉ có chủ công, Trùng Nhĩ, là vị hiền minh nhất. Huệ Công và Hoài Công vì không có đức, nên đã bị Trời phế và ban giang sơn này cho chủ công”, tức là Trùng Nhĩ. “Những người theo phò tá nhà vua không biết Thiên ý”, tức là mấy thuộc hạ trước kia của Trùng Nhĩ “Họ không hiểu Thiên ý, và còn dám tự nhận công lao. Cho nên con cảm thấy rất xấu hổ khi ở cùng họ. Thật là rất hổ thẹn. Cho nên, thà sống đời nghèo nàn, còn hơn là đến đó giao du với họ, rồi tự nhận công lao”. Lúc đó Giới Tử Thôi nói như vậy có đúng không? (Dạ đúng.) Ai nói “đúng”? Có đúng không? (Dạ đúng.) Sao chỉ có hai, ba người trả lời vậy, còn những người khác thì sao?
Nói từng người một. Bên nam nói trước. (Ông ấy cảm thấy đó là sự an bài của Tạo Hóa.) “Mọi việc đều do Thượng Đế an bài”. Còn bên nữ thì sao? (Không muốn hùa theo cái xấu.) Một người nói thôi, nói lớn lên. (Không muốn hùa theo cái xấu.) Tôi nói chỉ một người thôi mà. (Không muốn hùa theo cái xấu.) “Đồng lưu hợp ô” nghĩa là gì? Quý vị dùng từ cao siêu quá, làm sao tôi hiểu? Ngôn ngữ bình thường tôi còn chưa chắc hiểu được, huống chi là tiếng Hoa cao cấp như vậy. Vậy “đồng lưu hợp ô” thì “ô” là ô gì? (Không cùng họ làm điều xấu.) Làm điều xấu gì? (Không muốn bị ô nhiễm.) Không muốn bị ô nhiễm. Có phải là cái từ “ô” gì lúc nãy không? Chính là ý đó phải không? (Dạ giống vậy.) Lặp lại câu tiếng Hoa cao siêu đó lần nữa cho tôi nghe đi. (Đồng lưu hợp ô.） Đồng lưu hợp ô. Ồ. Nếu ở chung trong một dòng sông bùn lầy thì sẽ bị ô nhiễm. (Dạ.) À… Tôi làm sao mà biết được tiếng Hoa cao siêu như vậy chứ? Cảm ơn nhe. “Đồng lưu hợp ô” nghĩa là ông ấy không thích giao du với những người xấu, đúng không? (Dạ đúng.) Giao du với những người ham danh lợi? (Dạ phải.) Rồi. Đó là một trong những lý do. Còn một lý do khác là ông ấy cho rằng: bất cứ ai nhận được điều gì đều là do Trời ban. (Dạ.) Không phải do công lao của mình mà có thể giúp được họ. Đúng không? (Dạ đúng.)
Giống như Phật Thích Ca Mâu Ni… Vào thời của Ngài, cũng có nhiều đệ tử giúp đỡ. Nhưng không phải vì có đệ tử giúp đỡ mà Ngài thành Phật. Đúng không? (Dạ đúng.) Ngài tự nhiên thành Phật thôi. (Dạ.) Cũng không phải vì các vị thầy đã dạy dỗ Ngài vất vả mà Ngài mới thành Phật. Không phải. (Dạ không.) Điều đó chỉ giúp ích một chút thôi. Đó chỉ là một thứ công cụ. Thành Phật là tự nhiên sẽ thành. Nếu mà không thể thành Phật, thì dù có thầy cũng không thể thành. Đúng không? (Dạ đúng.) Thành ra có nhiều người theo học với Đức Phật. Ngay cả Đề Bà Đạt Đa cũng theo học với Đức Phật. Nhưng vì ông ta có tà tâm, nên dù theo học cùng một Thầy, ông ta cũng chẳng đạt được gì. Ngược lại còn sa đọa vào tà đạo. (Dạ phải.) Cho nên tu hành là phải dựa vào chính mình, người thầy chỉ có thể chỉ đường mà thôi. Nếu chúng ta đứng đó không chịu đi, người thầy có đẩy cách mấy, chúng ta cũng không thể đạt đến mục tiêu.
Được rồi. Vậy quan niệm của Giới Tử Thôi, khi ông nói như vậy là rất đúng. Vì có quan niệm đúng đắn nên ông từ chức quan mà về nhà, sống một cuộc đời bình thường. À nghèo khó, chứ không phải bình thường. Sau khi nghe Giới Tử Thôi nói về chí hướng của mình, bà mẹ mới bảo con rằng: “Nếu con có thể làm được bậc hiền sĩ, lẽ nào mẹ lại không thể làm được người mẹ hiền đức hay sao? Nếu con đã quyết định không muốn nhận ân huệ của triều đình, thì hai mẹ con ta nên đi tìm một rừng núi xa vắng mà ẩn cư, không nên sống trà trộn ở thành thị”. Thế là Giới Tử Thôi cõng mẹ đi nơi khác, họ tìm một nơi trong vùng núi cao và dựng một túp lều tranh rồi hai mẹ con sống ẩn dật ở đó. Hàng xóm láng giềng không ai biết họ đi đâu, ngoại trừ Giải Trương.
Giải Trương thấy hai mẹ con họ chạy trốn, ẩn cư như vậy, ông rất tức giận và cảm thấy rất bất bình. Cho nên ông viết một lá thư nặc danh, nửa đêm đến cổng vua, treo ở đó. Trong thư viết rằng: “Có một con rồng lúc nó bị thất thế…” Có phải nói như vậy không? “Thất thế” nghĩa là khi không còn quyền lực nữa. (Dạ phải.) Lúc con rồng bị thất thế, nó cùng đàn rắn lưu lạc khắp thiên hạ. Có một lần con rồng đó không có gì ăn, có một con rắn đã cắt thịt trên chân của nó cho con rồng ăn”. Ồ, hóa ra rắn cũng có chân. Giờ tôi mới biết rắn ở Trung Quốc khác biệt với rắn khắp thiên hạ.
“Ngày nay, rồng đã gặp mây, đã lên ngôi vị. Cả đàn rắn đi theo rồng trước đây đều nhận được phần thưởng, còn được ban ân sủng nữa, ngoại trừ con rắn đã cắt thịt ở chân mình cho rồng ăn, không ai nhắc đến tên của nó cả”. Nghĩa là nó bị lãng quên. Ai bảo nó mọc cái chân trên thân mình cho khác với những con rắn khác làm chi? Như vậy người ta mới dễ nhớ chứ. Nếu giống như mấy con rắn khác, người ta còn không nhớ. Huống chi là mọc cái chân, chẳng giống những con rắn khác. Ai bảo nó mọc ra cái thứ kỳ dị như vậy làm chi?
Khi Tấn Văn Công đọc xong lá thư đó, thì giật mình, sực nhớ lại Giới Tử Thôi. Ông lập tức bảo người đi tìm. Nhưng lúc đó đã quá muộn. Giới Tử Thôi đã bỏ nhà ra đi rồi. Nhưng người láng giềng là Giải Trương bấy giờ được triệu vào cung, và ông ta tâu với Tấn Văn Công: “Lá thư đó không phải do Giới Tử Thôi viết, mà là thần viết. Vì Giới Tử Thôi không thích nhận thưởng, cho nên đã cõng mẹ lên núi ẩn cư rồi”.
Nghe vậy, Tấn Văn Công vô cùng bùi ngùi. Ông liền lập tức đích thân dẫn theo một số thuộc hạ, đích thân chạy đến nơi gọi là “Tam Địa Môn”, để tìm Giới Tử Thôi. Khi đến nơi đó, chỉ thấy núi cao và sông sâu, cây cối vô cùng rậm rạp. Không thấy bóng người nào cả. Chỉ nghe tiếng (người-thân-)chim hót, và thấy (người-thân-)động vật rừng chạy nhảy khắp nơi. Tuyệt nhiên không một chút tin tức gì về Giới Tử Thôi. Có vài người nông dân đang cày ruộng ở đó nói với họ rằng: “Cách đây khá lâu, chúng tôi có thấy một người một người trẻ tuổi có dáng vẻ như vậy, có cõng theo một bà lão, đi ngang qua đây. Họ thiền… nghỉ một chút ở đó”. “Tọa thiền”. Thói quen khó bỏ. Người ta nghỉ ngơi, mà cũng nói là “tọa thiền”.“Họ ngồi nghỉ ở đó, uống chút nước sông rồi đi mất rồi. Chúng tôi cũng không biết họ đi đâu, chỉ thấy hình như họ đã đi vào trong núi đó”.
Tấn Văn Công thở dài, nói: “Chỉ trách ta đã lãng quên bậc hiền nhân. Thành ra ông ấy mới làm như vậy. Bây giờ thì không tìm thấy ông ấy. Nhưng ta nghe nói Giới Tử Thôi là người con vô cùng hiếu thảo. Nếu bây giờ chúng ta phóng hỏa đốt rừng, chắc chắn vì để bảo vệ mẹ, Tử Thôi nhất định sẽ cõng mẹ chạy ra thôi”. Khi ông ấy cõng mẹ ra ngoài thì có thể tìm thấy ông ấy, ý là như vậy. Nhà vua có ý tốt thôi. Sau khi suy nghĩ xong, ông liền bảo người phóng hỏa đốt rừng. Vì rừng quá lớn, lửa cháy suốt ba ngày ba đêm vẫn chưa tắt.
Nhưng Giới Tử Thôi và mẹ ông nhất quyết không chịu đi ra. Hai mẹ con ôm nhau chết trước hang đá. Thật đáng thương. Khi tìm thấy hài cốt của hai mẹ con, Tấn Văn Công rơi nước mắt. Ông sai người an táng họ ngay dưới chân núi đó, và xây một ngôi miếu nhỏ. Sau đó ngọn núi được ông đổi tên thành “Giới Sơn”, lấy chữ “Giới” trong tên Giới Tử Thôi, để tưởng nhớ vị trung thần này.
Photo Caption: “Vẻ Đẹp Tinh Tế Chốn Hoang Dã Này, Cần Đôi Mắt Tinh Tường Để Khám Phá”
